Brandweerwagen

Veilig erfgoed: bescherming tegen nieuwe en oude dreigingen

Veilig Erfgoed

Wateroverlast, brand of stormschade: je ergste nachtmerrie. Om je collectie veilig te houden, is het belangrijk om de risico's te kennen die je als erfgoedorganisatie loopt. Wat kun je zelf doen om schade na een calamiteit te voorkomen? En wat moet je overlaten aan de hulpdiensten? Hieronder vind je praktische informatie en documenten die je daarbij helpen.

Nationale aanpak

Project Maatschappelijke Weerbaarheid en de Taskforce Veilig Erfgoed

Binnen de Rijksoverheid is, onder leiding van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en het ministerie van Defensie, het project Maatschappelijke Weerbaarheid ingericht. De noodzaak om ons voor te bereiden op een (hybride) conflict groeit: Nederland is steeds vaker doelwit van hybride aanvallen, en de dreiging tegen onze vitale infrastructuur, economische veiligheid, het democratische proces en (digitale) netwerk- en informatiesystemen neemt toe.

Doelen van het project:

  • Intensiever en geïntegreerd communiceren over de urgentie, aard en omvang van de dreiging, de impact op Nederland en de noodzaak van voorbereiding.
  • Verkennen hoe de overheid, het bedrijfsleven en burgers tot een gezamenlijke aanpak kunnen komen in het kader van een militaire en hybride dreiging, en welke vervolgstappen daarvoor nodig zijn.

Taskforce Veilig erfgoed
Voor de erfgoedsector krijgt bovenstaande een concreet vervolg in de Taskforce Veilig Erfgoed, waar wij met de koepelorganisatie Overleg Provinciale Erfgoedinstellingen Nederland (OPEN) deel van uitmaken. De taskforce heeft als doel de erfgoedsector weerbaarder te maken tegen (hybride) dreiging, met een primaire inzet op zelfredzaamheid. Het ministerie van OCW onderzoekt hoe medeoverheden en de sector hierin gefaciliteerd kunnen worden. We houden je op de hoogte van de activiteiten van de taskforce.

Extra voor musea

De Museumvereniging heeft handige documenten waarin staat hoe musea zich kunnen voorbereiden op calamiteiten. De documenten helpen teams om risico's te bespreken en keuzes te maken voor de bescherming van hun collectie.

  • De Wegwijzer Weerbaarheid collectiebeherende instellingen. Dit document helpt musea om mogelijke risico's voor collectie en organisatie in kaart te brengen. Denk aan digitale verstoringen, stroomuitval, wateroverlast, brand of maatschappelijke onrust.
  • Het Selectiekader Weerbaarheid collectiebeherende instellingen. Dit document helpt om een prioriteitenlijst op te stellen van objecten die bij een calamiteit als eerste beschermd of geëvacueerd moeten worden.

Ook handig: informatie van de digitale museumconsulent en handige documenten voor musea.

Liever persoonlijk contact of vragen?

helpt je graag verder.

2026 Marianne De Rijke

Marianne de Rijke

Senior adviseur musea en erfgoed / digitaal-erfgoed-coach